Jak wybrać dobry krem przeciwzmarszczkowy
Dr n. med. Olga Glińska

Zmarszczki są widoczną oznaką upływu lat. I choć czujemy się młodzi i nie zawsze zgadzamy się z faktycznym wiekiem, to wygląd naszej skóry często zdradza datę urodzenia. To jak postrzegają nas inni w dużej mierze determinuje nasze zadowolenie, a czasami również powodzenie w życiu zawodowym i osobistym. Dlatego walka ze skórnymi oznakami starzenia stała się ważną i stale rozwijającą dziedziną medycyny estetycznej oraz polem do popisu dla koncernów kosmetycznych.

Pierwsze zmarszczki na twarzy pojawiają się w okolicach oczu, są to nie tylko zagłębienia przy zewnętrznych kącikach oczu, zwane potocznie "kurzymi łapkami", ale również drobne linie wzdłuż dolnej powieki. Następnie, w zależności od nasilenia mimiki, pojawiają się głębokie zmarszczki między brwiami i na czole oraz wokół ust. Zmarszczki powstają w wyniku jednoczesnego działania wielu czynników:

  • czynników wewnętrznych: poziom hormonów, uwarunkowania genetyczne i rasowe;
  • czynników zewnętrznych: działanie promieni UV, zanieczyszczenie powietrza, temperatura i wilgotność otoczenia, spożywanie alkoholu, palenie tytoniu.

Stąd mówi się o trzech typach starzenia skóry:

  • chrono-starzenie;
  • hormono-starzenie;
  • foto-starzenie.

Oceniając wycinki skóry w mikroskopie, różnice pomiędzy młodą skórą a skórą z oznakami starzenia polegają na: 1/ ścieńczeniu naskórka (zewnętrznej części skóry); 2/ pogrubieniu warstwy rogowej (najbardziej zewnętrznej warstwy naskórka złożonej z martwych komórek), co w dużej mierze jest wynikiem działania UV; 3/ zmianach w skórze właściwej (głębiej położona część skóry) związanych ze zmniejszeniem zawartości kolagenu, glikozaminoglikanów (w tym kwasu hialuronowego) oraz uszkodzeniem włókien sprężystych (Ryc. 1).

Wiedząc o tych nieprawidłowościach firmy kosmetyczne starają się stworzyć odpowiednie receptury mające na celu zahamowanie (osłabienie) procesów starzenia i jednocześnie naprawiające dotychczasowe uszkodzenia.

Pierwszym krokiem stosowania kosmetyków jest demakijaż i oczyszczanie twarzy. Podczas tak krótkiego kontaktu ze skórą preparaty nie mogą działać przeciwzmarszczkowo, natomiast dzięki swojej formule mogą natłuścić skórę, bądź ją nadmiernie wysuszyć, powodując w ten sposób "ściągnięcie" skóry i wizualne pogłębienie drobnych zmarszczek.

Kolejny etap działania przeciwzmarszczkowego to ochrona przed promieniami ultrafioletowymi, które wnikając w głąb skóry między innymi uszkadzają włókna sprężyste, przez co skóra staje się mniej elastyczna. Kremy zawierające filtry UVA/UVB powinny być stosowane codziennie, a nie tylko w słoneczne dni oraz podczas wakacji.

Podstawą działania kremów przeciwzmarszczkowych jest obecność w nich czynników aktywnych, które aby mogły spełnić swoją funkcję muszą wniknąć w głąb tkanek. Stąd nie tylko ważny jest skład kremu, ale również mechanizm przenikania między komórkami naskórka. Dzięki wyspecjalizowanym technologiom czynniki aktywne zamykane są w bardzo małych cząsteczkach, takich jak: liposomy, nanosomy, oleosomy itp.

Jako czynniki aktywne stosowane są: alfa-hydroksykwasy, antyoksydanty, retinoidy, kwas hialuronowy, czynniki hamujące enzymy i inne.

  • Alfa-hydroksykwasy (AHA)
    czyli np.: kwas glikolowy, mlekowy, cytrynowy, jabłkowy, migdałowy. Produkty te od wielu lat wykorzystywane są w pielęgnacji skóry. Ich działanie zależy od użytego stężenia oraz odczynu (pH) produktu. Zawarte w kremach powodują delikatne złuszczanie zewnętrznej warstwy naskórka eliminując obumarłe komórki. W zależności od penetracji pobudzają produkcję kolagenu oraz glikozaminoglikanów. W połączeniu z innymi czynnikami aktywnymi umożliwiają łatwiejszą ich penetrację, a dzięki temu silniejsze działanie. AHAs + retinoidy (np.Hydracid α+), AHAs + wit. C (np. Hydracid C20).
  • Antyoksydanty - to grupa bardzo zróżnicowana, bowiem działanie wychwytujące wolne rodniki mają m.in. niektóre witaminy, minerały, ekstrakty roślinne, koenzym Q10. Wśród witamin najczęściej stosowane są witamina C (kwas askorbinowy) oraz witamina E (tokoferol, tokotrienol). Wiele kremów przeciwzmarszczkowych zawiera obie te witaminy, gdyż działają synergicznie (np. CE Ferulic, Anti-Ageing Intensive Complex). Poprawiają kondycję skóry i chronią przed uszkadzającym działaniem m.in. promieni UV. Witamina C dodatkowo poprawia mikrokrążenie naczyń skórnych oraz zmniejsza przebarwienia (np. Redermic).
    Stosowane w preparatach ekstrakty roślinne o działaniu antyoksydacyjnym to m.in.: wyciągi z zielonej i białej herbaty, z pomidorów, oliwek, arniki, ciemnych winogron (zawierają polifenole), kory sosny śródziemnomorskiej (pycnogenol). Odrębną grupę ekstraktów roślinnych stanowią izoflawonoidy, zwane fitoestrogenami. Poza funkcją przeciwutleniajacą mają również inne właściwości, np.:
    • uszczelniają i wzmacniają naczynka krwionośne (miłorząb japoński, ruta zwyczajna);
    • pobudzają odnowę komórek naskórka i syntezę kolagenu (nasiona sojowe), np. Flavonex, Skincode Cellular Anti-Aging Cream.
  • Retinoidy (retinaldehyd, tretynoina, retinol)
    czyli pochodne witaminy A, początkowo były wykorzystywane do leczenia trądziku. Gdy zaobserwowano, że poza poprawą zmian skórnych powodują wygładzenie zmarszczek i ujędrnienie skóry zaczęto je szeroko stosować w kremach przciwzmarszczkowych. Ponieważ retinoidy mogą również podrażniać skórę (powodując zaczerwienienie, świąd i złuszczanie skóry) ważne jest dobranie odpowiedniego stężenia związku oraz formy chemicznej. Na polskim rynku jest wiele preparatów z retinoidami, np.: Eye Contour Cream Louis Widmer, Liftactive Retinol HA.
  • Kwas hialuronowy
    - to związek będący jedną z substancji międzykomórkowych skóry (w skórze właściwej), ma właściwości silnego wiązania wody, dzięki czemu jest ona jędrna, dobrze nawilżona, napięta. Przeciętnie po 35. roku życia zawartość tego kwasu stopniowo zmniejsza się - powstaje znacznie mniej nowych cząsteczek oraz zwiększa się jego rozkład przez enzym hialuronidazę. Dodatkowo gdy skórę poddamy działaniu promieni słonecznych (głównie UVB) zawartość kwasu diametralnie zmniejsza się już po kilku godzinach po ekspozycji na słońce. Jest on później odbudowywany, ale im skóra jest starsza, tym trudniej powrócić do wyjściowych ilości. Kwas hialuronowy stosowany jest w medycynie estetycznej jako produkt wygładzający zmarszczki (wypełniacze) i nawilżający skórę (mezoterapia). Wiele produktów kosmetycznych zawiera kwas hialuronowy (Ekstrakt liposomowy, NCTF, Densitium 45+), jednak aby kwas przedostał się w głąb skóry musi mieć bardzo małą cząsteczkę. Podczas zabiegu igłowej mezoterapii kwas hialuronowy jest bezpośrednio podawany do głębszych warstw.
  • Czynniki hamujące enzymy
    Istnieją preparaty przeciwzmarszczkowe, które zawierają związki hamujące niektóre enzymy skórne. Takim związkiem jest inhibitor hialuronidazy. Hialuronidaza to enzym występujący w skórze, który rozkłada kwas hialuronowy. Im skóra jest starsza, tym hialuronidaza jest bardziej aktywna. Zawartość w preparatach kosmetycznych inhibitorów hialuronidazy (np. Liftactive Retinol HA na noc), jak podają producenci, ma zmniejszyć rozkład własnego kwasu hialuronowego. Do innych tego typu związków należą substancje hamujące aktywność metaloproteinaz macierzy zewnątrzkomórkowej (MMPs). Zwiększona aktywność MMPs nasila powstawanie zmarszczek, rozszerzonych naczynek i utraty elastyczności skóry.
  • Nowe patenty, produkty mieszane
    Na rynku pojawiają się również preparaty mające w swoim składzie opatentowane związki aktywne, które według prezentowanych przez producentów badań wnikają w głąb skóry i pobudzają syntezę kolagenu, elastyny, glikozaminoglikanów (Matricium, Neovadiol GF, EyE Conture Cream Louis Widmer, Filorga, A.E.G. Interrupter, Skincode Essentials Age Lab Serum).

Patrząc na mnogość czynników aktywnych ciężko zdecydować się, który z kremów byłby odpowiedni dla naszej skóry. W podjęciu decyzji nie kierujmy się tylko wyglądem opakowania, zapachem preparatu oraz ceną. Warto poprosić dermatologa o poradę, skorzystać z próbek. Pamiętajmy, aby dobrać odpowiednią konsystencję kremów (bardziej tłustą dla skór suchych, a lżejszą dla tłustych), jak również aby nie stosować zimą przed wyjściem z domu kremów nawilżających i aby unikać czynników drażniących przy cerach naczyniowych.

Piśmiennictwo

  1. Cordeo A, Leon-Dorantes G, Pons-Guiraud A et al.: Retinaldehyde/hyaluronic acid fragments: a synergistic association for the management of skin aging. J Cosmet Dermatol 2011;10 (2): 110-117.
  2. Ferreira M.R., Costa P.C., Bahia F.M: Efficacy of winkle products In skin surface appearance: a comparative study Rusing non-invasive methodes. Skin Res Tech 2010; 16: 444-449.
  3. Watson R.E.B, Ogden S., Cotterell J.J. et al.: A cosmetic anti-againg prodact improves photoaged skin: a double-blind, randomized controlled trial. J Br Dermatol 2009; 161: 419-426.
  4. Warren R, Garstein V, Kligman AM, et al.: Age, sunlight and facial skin: a histologic and quantitative study. J Am Acad Dermatol 1991; 25: 751-760.

Dr n. med. Olga Glińska,
Klinika Dermatologiczna Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego,
Klinika Dermatologii i Medycyny Estetycznej Pro Dermis, Warszawa (www.prodermis.pl)

Bieżący numer:

Vol.12 Nr 2 (46)
czerwiec 2017
Wydawca
Medical Publishing
House Sp. z o.o.


ul. Włodarzewska 57D/10
02-384 Warszawa
NIP: 7010011552

tel.: 22 824 02 68
e-mail: redakcja@medph.pl
Copyright Medical Publishing House Sp. z o.o. 2007
Ta strona używa plików COOKIES firm trzecich, wyłącznie do zbierania statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy Serwisu korzystają ze stron internetowych Serwisu.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.