Znaczenie makijażu w praktyce dermatologicznej
Dr hab. n. med. Barbara Zegarska

Kamuflaż (camouflage) - oznacza maskowanie, charakteryzowanie i zasłanianie. Podobnie jak makijaż, stosowany był od wielu lat, ale jako jedna z metod do tuszowania niedoskonałości skóry oraz jako uzupełnienie leczenia został wprowadzony pod koniec lat 60-tych XX wieku w USA, a następnie zastosowano go we Francji oraz innych krajach Europy.

Wiadomo, że wiele schorzeń dermatologicznych występujących w obrębie skóry twarzy powoduje duży dyskomfort psychiczny u pacjentów, doprowadzając do obniżenia ich samooceny i niejednokrotnie do depresji. Niekiedy po zakończonym leczeniu dermatologicznym czy chirurgicznym pozostają defekty kosmetyczne a pacjenci nie są w pełni zadowoleni z przebiegu terapii. W tych przypadkach makijaż korygujący - kamuflaż jest rozwiązaniem, które może stanowić uzupełnienie leczenia oraz wspomaga osiągnięcie samoakceptacji przez pacjentów.

Jest wiele wskazań do wykonania makijażu korygującego (zwłaszcza u pacjentów dermatologicznych) takich jak: naczyniaki, zaburzenia barwnikowe, tatuaże, blizny, trądzik różowaty, młodzieńczy, toczeń, bielactwo czy łuszczyca.

Wykorzystanie cieni i barw

Ogólne zasady postępowania w wykonywaniu makijażu korygującego opierają się na wykorzystaniu cienia i barw. Stosując naprzemiennie kolory jasne i ciemne można doprowadzić do optycznych zmian kształtów, wielkości i proporcji, równocześnie przyciągając oko do świadomie wyznaczonych punktów. Optycznie jasne kolory powiększają i/lub uwypuklają, a barwy ciemne optycznie pomniejszają i/lub cofają. Z kolei wykorzystując grę kolorów opartą na kole chromatycznym możemy osiągnąć efekt tuszowania zmian lub ich uwypuklenia. Podstawowymi kolorami światła odbitego jest kolor czerwony, żółty i niebieski. Gra kolorów polega również na wykorzystaniu kolorów z podziałem na kolory ciepłe i zimne. Kolory ciepłe to barwy najczęściej z podkładem koloru żółtego i pomarańczowego. Kolory zimne to barwy zazwyczaj z podkładem koloru niebieskiego i fioletowego. Zgodnie z zasadą wykorzystania koła chromatycznego, kolory leżące naprzeciw siebie znoszą się wzajemnie. Wykorzystując zjawisko wzajemnego neutralizowania się barw leżących naprzeciw siebie względem środka koła barw, możemy potraktować barwę przebarwienia skóry jako punkt wyjścia do jego neutralizacji. Postępując zgodnie z tą zasadą, do zlikwidowania przebarwień o zabarwieniu fioletowym zastosujemy barwę żółtą, a kolor pomarańczowy do niwelowania zmian o zabarwieniu szaroniebieskim. Obie barwy wykorzystuje się najczęściej do tuszowania tatuaży, sińców. Z kolei zielony kolor stosuje się w celu zneutralizowania zaczerwienień na skórze takich jak: teleangiektazje, naczyniaki, rumienie, zmiany w przebiegu trądziku różowatego, tocznia rumieniowatego, trądziku pospolitego, łuszczycy a także blizn.

Podstawowe materiały

Podstawowymi materiałami stosowanymi do makijażu korygującego są: podkłady, kamuflaże, korektory, pudry (sypkie oraz typu compact) i materiały wykończeniowe (cienie, kredki, pomadki, róże, maskary, terracoty). Duże znaczenie w makijażu korekcyjnym odgrywa tzw. stabilność makijażu, która w dużym stopniu zależy od trwałości podkładu. Większość nowoczesnych kosmetyków kolorowych wykazuje dużą stabilność i utrzymują się na skórze nawet do 16 godzin. Są one odporne na ścieranie oraz pot i wodę. Trwałość podkładu i odpowiednią siłę krycia uzyskuje się poprzez ilościową zawartość pigmentów. Im więcej pigmentu tym mocniejsze krycie. Preparaty nazywane podkładami mają różną konsystencję oraz właściwości. Jedną z nich a wykorzystywaną w różnych przypadkach jest siła krycia związana z ilością zawartych substancji pigmentujących. Najczęściej stosowanymi preparatami do wykonania kamuflażu są:

  1. Fluid make-up - jest podkładem zazwyczaj o konsystencji płynnej i niewielkiej sile krycia. Zawartość pigmentów nie przekracza 25%. Stosuje się go raczej jako formę tonera do ujednolicenia koloru skóry o niewielkich przebarwieniach;
  2. Compact make-up - to podkład o zwiększonej ilości pigmentów (zawartość pigmentów nie przekracza 40%) a tym samym silniej kryjący, może być wykorzystywany jako samodzielny preparat do niwelowania zmian np. w trądziku różowatym, trądziku pospolitym, przebarwieniach, odbarwieniach, cieniach pod oczami, naczyniaków, ujednolica koloryt skóry;
  3. Correcteur - korektor, służy do miejscowego wykorzystania na przebarwienia (anty septyczny), stosowany na stany zapalne tam gdzie nie została przerwana ciągłość naskórka;
  4. Camouflage creme - preparat występujący w różnych odmianach, jednak jego podstawową cechą jest duża i największa z grupy podkładów siła krycia, ponieważ ilość pigmentów może stanowić nawet 50%. Jego wykorzystanie ma kilka odmian w relacji z innymi podkładami. Odmiany wykorzystania determinują osobniczy przypadek schorzenia oraz oczekiwany efekt końcowy. Dzięki tak dużej sile krycia wykorzystywany jest do niwelowania blizn, przebarwień, odbarwień, naczyniaków;
  5. Pudry sypkie - poprawiają efektywność podkładu, nadają skórze jedwabisty matowy kolor, retuszują przejścia kolorystyczne. Stosujemy puder transparentny czyli bezbarwny, który pasuje do każdego koloru skóry oraz dopasowuje się kolorystycznie do każdego podkładu lub puder w różnych odcieniach brązu.

Preparaty stosowane do makijażu korygującego powinny spełniać wszystkie warunki, jakie stawiane są kosmetykom tzn.: nie zawierać substancji potencjalnie alergizujących (substancje zapachowe, konserwanty), nie mieć działania komedogennego, posiadać silne właściwości kryjące, łatwo się rozprowadzać i usuwać z powierzchni, być odporne na ścieranie i mycie.

Wykonanie kamuflażu

W wykonywaniu każdego makijażu czy kamuflażu ważna jest kolejność postępowania. Po odpowiednim przygotowaniu skóry (demakijaż i nawilżenie) przeprowadzamy weryfikację zmian skórnych, analizę kształtu twarzy, jej rysów i mimiki. Dopiero wtedy możemy zaaplikować odpowiednie produkty takie jak: baza i/lub korektor, i/lub kamuflaż a po nałożeniu tych kosmetyków dobieramy odpowiedni podkład dostosowując go do karnacji czy zmian skórnych. Tak wykonany wstępnie kamuflaż utrwalamy stosując utrwalacze i pudry. Końcowym etapem jest makijaż kolorowy jako wykończenie.

Stosuje się różne techniki wykonywania makijażu korygującego w zależności od charakteru zmian, a przede wszystkim od oczekiwań pacjenta. Najczęściej zalecane są trzy rodzaje technik.

Pierwsza z nich polega na wykorzystaniu siły krycia podkładów i/lub kamuflaży, które po odpowiednim przygotowaniu skóry aplikujemy w sposób bardzo precyzyjny wyłącznie na obszar zmiany skórnej. W konsekwencji możemy już po odpowiednim zaaplikowaniu kamuflażu nałożyć podkład właściwy celem ujednolicenia koloru skóry. Dlatego też kolor kamuflażu zaaplikowanego powinien być dobrany do koloru skóry, podobnie jak podkład. Jeżeli kolor kamuflażu został wybrany w taki sposób, iż użycie podkładu w dalszej kolejności nie jest potrzebne, możemy z niego zrezygnować.

Drugą odmienną techniką jest wykorzystanie oprócz siły krycia kamuflaży również ich kolorów. Najpierw aplikujemy najjaśniejszy kamuflaż - o charakterystycznym kolorze zbliżonym do białego - bezpośrednio na przebarwienie oraz na zewnątrz poza przebarwienie z niewielkim marginesem. Po nałożeniu najjaśniejszego kamuflażu należy nałożyć w ten sam sposób drugi kamuflaż, który powinien barwą swoją być tak dobrany, aby po nałożeniu go na ten jaśniejszy w efekcie częściowego ich wymieszania się otrzymać kolor najbardziej zbliżony do koloru skóry. Zadaniem tego jasnego kamuflażu jest zniwelowanie różnic przebarwienia w stosunku do właściwego koloru skóry. Zadaniem kamuflażu drugiego jest zakrycie barwy jaśniejszej kamuflażu wcześniej nałożonego oraz ujednolicenie koloru skóry.

Trzecią techniką niebazującą tym razem na kamuflażu jest posługiwanie się podkładami fluidalnymi lub kompaktowymi, które poprzedzone są produktem zwanym podkładem pod podkład. Podkład pod podkład ma barwę białą, łączy się go z odpowiednim kolorem pudru pigmentacyjnego. Kolor pudru powinien być zależny od barwy przebarwienia i dobrany na zasadzie barw przeciwnych względem środka koła chromatycznego. Na przykład dla przebarwień skóry w kolorze czerwonym zastosujemy dla nich barwę przeciwną czyli zieloną. Bezpośrednio na skórze, na barwę czerwoną aplikujemy uzyskany w drodze wymieszania podkładu białego i zielonego pudru tzw. zielony podkład pod podkład, aby zneutralizować przebarwienie na zasadzie addytywnego sposobu mieszania barw, których rezultatem jest barwa neutralna kolorystycznie. Na to samo miejsce przebarwienia aplikujemy podkład właściwy, którego kolor powinien być dobrany właściwie ze względu na kolor skóry.

Bez względu na obecność podkładu właściwego, rodzaju techniki, elementem ostatecznym będzie odpowiedni puder o zdolnościach utrwalających kamuflaż. Puder ten aplikujemy na całą okolicę, a następnie jego nadmiar sczesujemy pędzlem lub odpowiednią szczoteczką.

Różnorodność technik pozwala na ich dostosowanie i wykorzystanie zgodnie z oczekiwanymi założeniami, które mogą i powinny uwzględniać potrzeby osobnicze pacjentów. Stosunkowa łatwość wykonania i efekt końcowy powinien być zachętą opanowania tych technik przez pacjentów z defektami skórnymi. Krótki czas trwania zabiegu i niewielkie nakłady finansowe w stosunku do uzyskanego efektu wizualnego oceniane są przez pacjentów pozytywnie. Tak więc techniki makijażu korygującego to dobry sposób uzyskiwania doraźnych optycznych efektów kosmetycznego krycia zmian skórnych.


Dr hab. n. med. Barbara Zegarska
Katedra i Zakład Kosmetologii Collegium Medicum w Bydgoszczy UMK w Toruniu.

Bieżący numer:

Vol.12 Nr 2 (46)
czerwiec 2017
Wydawca
Medical Publishing
House Sp. z o.o.


ul. Włodarzewska 57D/10
02-384 Warszawa
NIP: 7010011552

tel.: 22 824 02 68
e-mail: redakcja@medph.pl
Copyright Medical Publishing House Sp. z o.o. 2007
Ta strona używa plików COOKIES firm trzecich, wyłącznie do zbierania statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy Serwisu korzystają ze stron internetowych Serwisu.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.